چگونه الکلاسیکو را غیرقابل تماشا کنیم؟ نسخه صدا و سیما با رسم شکل | ۹۰ دقیقه تبلیغ، سانسور و اعصابخردی
رویداد۲۴ | گروه ورزشی- تماشای بازی یکشنبه شب الکلاسیکو از شبکه سه یک غذاب ۹۰ دقیقهای بود. البته این هنر ناب صداوسیما است که میتواند از جذابترین بازی فصل فوتبال اروپا، چنین تجربه ناخوشایندی بسازد.
یکشنبه شب مردم بدون دسترسی به اینترنت بین المللی _که در هفتاد روز از قطع سراسری آن میگذرد_ تصمیم گرفتند برای ۹۰ دقیقه همه چیز را کنار بگذارند و بنشینند پای تلویزیون تا یک مسابقه فوتبال تماشا کنند. دیدار سنتی بین بارسلونا و رئال مادرید که تعیین کننده سرنوشت قهرمانی فصل لالیگا هم به حساب میآمد و به همین دلیل حساستر از همیشه به نظر میرسید. اما آنچه در نهایت بعد از ۹۰ دقیقه در ذهن مخاطب باقی ماند تعداد باورنکردنی نویز تصویری، اظهارات شاخ دار گزارشگر، تحلیلهای آبکی مجریان برنامه و البته سانسورهای بی معنی ناظران پخش بود.
تبلیغ را توی چشمتان فرو میکنیم!
اولین چیزی که در شروع مسابقه صاف خورد توی ذوق مخاطب، حجم وسیع پارازیت تصویری بود. صداوسیما به لطف تکنولوژی جدید، در کمال کج سلیقگی تمام هر بخش خالی و حتی غیرخالی تصویر را با یک تبلیغ پر کرده بود. یک هایلایت بزرگ وسط زمین و بی نهایت تبلیغ در کنارهها.
علاوه بر اینها زیرنویسهای ممتد هم لحظهای بازی را تنها نمیگذاشت. البته این نخستین باری نیست که صداوسیما دست به چنین کاری میزند. مدتی میشود که مدیران این سازمان راهی پیدا کردهاند تا بتوانند در بازیهای خارجی، برندهای داخلی را تبلیغ کنند. ولی در بازی یکشنبه شب الکلاسیکو، تبلیغات از جای جای تصویر بیرون میزد و به چشم مخاطب فرو میشد.
از آن بدتر ضعف تکنولوژیکی بود؛ بازیکنان در کناره زمین به دلیل تداخل تصاویر تبلیغات که به زور در صفحه جا داده شده بود، ناپدید میشدند! یعنی وقتی بازیکنان میخواستند به نقطه کرنر بروند یا اوت پرتاب کنند، همانند تصاویر هولوگرامی دچار پرش میشدند. انگار که یک روح در زمین مسابقه راه میرود. گاهی هم توپ گم میشد و بیننده نمیفهمید چه اتفاقی رخ داده است.
در فوتبال روز دنیا، تبلیغات کنار زمین یا استفاده از لوگوها، نوارهای حاوی زیرنویس و باقی موارد از یک پروتکل مشخص پیروی میکنند. همه اینها حول یک محور مهم میچرخند: اینکه تجربه بصری تماشای فوتبال از بین نرود. اما گویا در صداوسیما پروتکلی تدوین شده تحت عنوان «چطور بیننده را موقع تماشای فوتبال اذیت کنیم»!
در دیزی باز است حیای شما کجا رفته!
بیشتر بخوانید:
صدا و سیما؛ بودجه میلیاردی، مخاطب ۱۰ درصدی و منت بابت پخش رایگان | چه کسی از فوتبال منتفع میشود؟
دلواپسان ورزشی | ماجرای نگرانی یک «مسئول نظام» برای شلختگی فوتبال چیست؟
بحث تبلیغات یک جنبه دیگر هم دارد: صداوسیما از منبع درآمدی که متعلق به خودش نیست کسب درآمد میکند! همه میدانند صداوسیما برخلاف اغلب شبکههای تلویزیونی رسمی، حق پخش بازیهای اروپایی را خریداری نمیکند و با «آنتن دزدی» این مسابقات را پخش میکند.
رسانه ملی سالهاست برای پخش مسابقات فوتبال اروپا از لیگ برتر انگلیس گرفته تا لالیگا و سری آ و لیگ قهرمانان اروپا پولی پرداخت نمیکند. اما اینکه مدتی است از همین «مال غیر» کسب درآمد میکند واقعا نوبر است. این کار غیراخلاقی و غیرقانونی هیچ توجیهی ندارد. دهها هزار نفر از باشگاهها و رسانهها و هواداران تلاش میکنند یک بازی فوتبال به سرانجام برسد. میلیونها دلار هزینه میشود تا یک مسابقه جریان پیدا کند. چند میلیارد دلار گردش مالی شکل میگیرد تا چیزی به اسم الکلاسیکو داشته باشیم. اما یک رسانه که ادعای اخلاقمداری آن گوش فلک را کر کرده، به راحتی و بدون پرداخت دلاری حق مالکیت، مسابقهها را پخش میکند که هیچ، از آن درآمدزایی هم میکند. اینجاست که باید گفت در دیزی باز است حیای شما کجا رفته!
واقعا چه چیزی را سانسور میکنید؟
حالا تصور کنید وسط این بلبشو، بعد از شنیدن ده، پانزده دقیقه جملات عجیب و غریب دو مجری نسبتا بیسواد در حوزه فوتبال و جملات اغراقآمیز و گاها مهمل گزارشگر که بین هیجان دادن به بازی و جوگیر شدن تمایزی قایل نیست، چند نفر مدام تصاویر را قطع کنند و برای بار صدم یک پلان تکراری از تماشاچیان را نشان دهند یا یکی از صحنههای بازی را روی دور کند تکرار کنند. اینجاست که دود از کله آدم بلند میشود.
در سالهای گذشته بینندگان میدانستند که گاهی به خاطر پخش تصاویر برخی تماشاچیان که از نظر سانسورچیهای صداوسیما لباس کمی باز دارند، جریان پخش قطع میشود و _گرچه غیرقابل قبول بود_ ولی با آن کنار آمده بودند. اما در سالهای اخیر دامنه حساسیتها در صداوسیما به قدری بالارفته که اگر راه داشت حد فاصل شرت ورزشی بازیکنان تا جوراب را هم حذف میکنند. در همین بازی یکشنبه شب، لحظاتی از بازی، شادی بعد از گل یا تصاویر نیمکت دو تیم سانسور شذ. اقدامی که هیچ توجیه عقلانی برای آن وجود نداشت.
واقعا باید از ممیزهای بازی پرسید؛ مگر بازیکن بعد از به ثمر رساندن گل چه کار میکند که تصویرش را قطع میکنید؟ مگر بازیکنان ذخیره دو تیم روی نیمکت مشغول چه کاری هستند که وقتی دوربین میرود روی آنها شما صحنه آهسته گل دقیقه ۸ را بازپخش میکنید؟ در این هوای هنوز خنک اروپا، تماشاچیان چقدر کم لباس پوشیدهاند که شما را حساس کرده؟ آیا هر نمای کلوزآپی از بازیکنان ممنوع است؟ اگر پیراهنش را بزند بالا تا عرق صورتش را خشک کند، باید مشمول سانسور شود؟ زنان با لباس ورزشی تیم مورد علاقهشان در استادیوم کلا غیر قابل پخش هستند؟
از «گزارش زجر» تا «زجر فوتبال»
اولین کار باید عوض کردن نام برنامههای ورزشی صداوسیما به «گزارش زجر» یا «زجر فوتبال» باشد. مخاطب ایرانی در روزهایی که دستش از همه جا کوتاه شده و انتخاب دیگری جز صداوسیما و اپلیکیشنهای ناکارآمد داخلی ندارد، حتی از لذت تماشای یک مسابقه فوتبال باکیفیت هم محروم شده است. آن هم توسط صداوسیمایی که سالهای سال در مواجهه با لیگ داخلی حق پخش پرداخت نکرده و تیمهای محبوب همین مردم را در تنگنا قرار داده است. حالا هم هنگام پخش مسابقات خارجی هر کاری از دستش بر میآید انجام میدهد تا کسی مبادا احساس لذت کند.
خوشبختانه با قطع اینترنت برای دیدن ایران اونترناسیونال ماهواره به راه شد و جیم ایسپورت هم تو فوتبال کار رو برامون در میاره. نیازی به اینا نداریم. 
